Impact op de planeet

Dierenwelzijn en diergezondheid

Werken aan diergezondheid en dierenwelzijn in de melkveehouderij

We zijn een zuivelonderneming die eigendom is van een coöperatie van ongeveer 15.000 leden-melkveehouders. Onze leden-melkveehouders leveren de melk die wordt gebruikt in veel van de producten die we maken. Gezonde koeien zijn belangrijk voor de melkveehouderij en voor de productie van zuivelproducten die miljoenen mensen voeding bieden. Onze leden-melkveehouders verzorgen hun koeien iedere dag en bieden ze passende huisvesting, voer, water en gezondheidszorg. Technologie helpt melkveehouders hierbij. Benieuwd hoe?

Als je de video wil kijken, moet je eerst de 'Targeting Cookies' accepteren.


Klik hier om je cookie voorkeuren aan te passen

Dierenwelzijn wereldwijd

Gezonde en goed verzorgde koeien kunnen langer leven en hebben mogelijk minder medicatie nodig. Aandacht voor diergezondheid en dierenwelzijn is ook belangrijk voor een efficiënte melkveehouderij. Onze leden-melkveehouders verzorgen hun koeien iedere dag en werken aan hun gezondheid en welzijn.

We hebben 150 jaar ervaring in de wereld van de melkveehouderij. Deze ervaring hebben we gebruikt om programma’s en werkwijzen te ontwikkelen die bijdragen aan diergezondheid en dierenwelzijn in onze zuivelketen. We passen deze niet alleen toe in de landen waar onze leden-melkveehouders actief zijn. Via onze Dairy Development-activiteiten delen we kennis en praktijkervaring op onder meer het gebied van diergezondheid en dierenwelzijn met melkveehouders in Azië, Afrika en Oost-Europa.

Voor een beperkt aantal producten in ons totale portfolio gebruiken we andere dierlijke producten dan melk. Ook voor deze producten hanteren we dierenwelzijnseisen. Lees meer op deze pagina.

Werken aan beter dierenwelzijn

KoeMonitor: borging van diergezondheid

We investeren voortdurend, delen ervaringen en leren om dierenwelzijn in de zuivelsector te verbeteren. KoeMonitor helpt daarbij. KoeMonitor bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder KoeKompas en KoeData. Deze geven onze leden-melkveehouders en gecertificeerde dierenartsen meer inzicht in de gezondheid en het welzijn van de koeien. Hiervoor wordt een groot aantal indicatoren gebruikt. Dit resulteert ieder kwartaal in een rapportage voor elk afzonderlijk melkveebedrijf. Ons dierenwelzijnsbeleid bepaalt dat een gecertificeerde dierenarts alle leden-melkveebedrijven ten minste eenmaal per jaar bezoekt om vanuit een preventieve aanpak te werken aan diergezondheid en dierenwelzijn. De dierenarts brengt mogelijke risico’s voor de gezondheid en het welzijn van koeien in kaart. KoeKompas laat zien wat goed gaat en wat beter kan op het gebied van melken, voeding, water, huisvesting, dierenwelzijn, werkroutines, dierziekten en jongveeopfok. De dierenarts adviseert de melkveehouder over mogelijkheden om de gezondheid en het welzijn van de koeien verder te verbeteren.

Foqus planet: eigen eisen voor dierenwelzijn

Foqus planet is het kwaliteits- en duurzaamheidsprogramma van FrieslandCampina voor leden-melkveehouders. Het programma bevat basiseisen voor melkkwaliteit, voedselveiligheid, diergezondheid en dierenwelzijn waaraan alle leden-melkveehouders moeten voldoen. Deze eisen gaan verder dan de wettelijke normen en omvatten onder andere verplichte controles van de diergezondheid en bedrijfsgezondheidsplannen.

Daarnaast stimuleert het onderdeel Duurzame ontwikkeling van Foqus planet voortdurende verbetering. Leden-melkveehouders worden beloond op basis van hun prestaties op geselecteerde duurzaamheidsindicatoren, waaronder indicatoren voor diergezondheid en dierenwelzijn zoals levensduur, kalveropfok en leefomstandigheden. Door basiseisen te combineren met prestatiegerichte beloningen stimuleert Foqus planet leden-melkveehouders om de diergezondheid en het dierenwelzijn op hun bedrijf verder te verbeteren.

Dairy Development: kennis over dierenwelzijn in andere landen

Via Dairy Development bieden we trainingen aan melkveebedrijven in Azië, Afrika en Oost-Europa. Zo geven door ons geselecteerde experts onder meer CowSignals-trainingen. Daarin leren melkveehouders over diergezondheid en dierenwelzijn, huisvesting, voer- en waterbeheer en bedrijfseconomie. De trainingen helpen deelnemende melkveehouders hun kennis van diergezondheid, dierenwelzijn en de bedrijfsvoering op het melkveebedrijf te vergroten.

Convenant Dierwaardige Veehouderij

Via ZuivelNL en de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) zijn we mede-ondertekenaar van het Convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’. In dit convenant bundelen veehouderijsectoren, de overheid, markt- en ketenpartijen en dierenwelzijnsorganisaties hun krachten voor een dierwaardigere veehouderij richting 2040. Voor de melkveehouderij staat de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’ centraal. Hierin staan ambities, zoals het stimuleren van weidegang en het doorontwikkelen van stalhuisvesting. Zo dragen we bij aan de gezamenlijke inspanningen om het dierenwelzijn in de zuivelsector verder te versterken.

Diergezondheid op de boerderij

Lid-melkveehouder Niek Heijink over diergezondheid op zijn bedrijf

Als je de video wil kijken, moet je eerst de 'Targeting Cookies' accepteren.


Klik hier om je cookie voorkeuren aan te passen

Zorgen voor het welzijn van koeien

Naast programma’s, regels en afspraken nemen onze leden-melkveehouders iedere dag concrete maatregelen om goed voor hun koeien te zorgen. Ze zorgen bijvoorbeeld voor een comfortabele omgeving, een passende temperatuur en het juiste rantsoen.

  • Altijd een oog in het zeil

    Onze leden-melkveehouders houden hun koeien iedere dag in de gaten en herkennen signalen die iets kunnen zeggen over diergezondheid en dierenwelzijn. Door te kijken naar de manier waarop een koe beweegt en zich gedraagt, kan een melkveehouder beoordelen hoe het met het dier gaat. Technische hulpmiddelen kunnen bijvoorbeeld signaleren wanneer de melkproductie afwijkt van het gebruikelijke patroon. Melkveehouders gebruiken daarnaast vooral hun praktijkkennis. Als een koe tekenen van ziekte of ongemak vertoont, grijpt de melkveehouder in en krijgt het dier een passende behandeling. Wanneer diergeneeskundige zorg nodig is, werken leden-melkveehouders samen met gecertificeerde dierenartsen.

  • Geen onnodig gebruik van antibiotica

    Antibiotica worden alleen gebruikt wanneer dat nodig is, onder begeleiding van een dierenarts en in overeenstemming met de geldende vereisten. Preventief gebruik van antibiotica is verboden. Het antibioticagebruik is de afgelopen jaren sterk gedaald: sinds 2009 is het bijna gehalveerd. Het antibioticagebruik in de melkveehouderij ligt inmiddels op een niveau dat door de Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) als aanvaardbaar wordt beschouwd.

    Melkveehouders mogen alleen melk van gezonde koeien leveren. De melkveehouder is verplicht de gezondheid en het welzijn van zijn of haar melkkoeien te monitoren. In Nederland zijn op basis van Europese wetgeving en eisen vanuit de zuivelsector drie monitoringssystemen ontwikkeld. Deze systemen zijn door de overheid goedgekeurd en staan onder overheidstoezicht. Bij een onvoldoende score controleert de dierenarts de diergezondheid vaker.

  • Comfortabele omgeving voor de koe

    Om hun koeien gezond te houden, zorgen onze leden-melkveehouders voor passende leefomstandigheden in de stal en in de wei. In de stal hebben koeien zachte ligbedden, genoeg loop- en beweegruimte en altijd toegang tot schoon drinkwater en voldoende voer. Veel melkveehouders gebruiken daarnaast voorzieningen zoals melkrobots, waterbedden en massageborstels. Zo kunnen koeien bijvoorbeeld zelf vanuit de wei de stal in lopen wanneer ze gemolken willen worden of tegen een roterende borstel gaan staan. Deze voorzieningen kunnen bijdragen aan het comfort van koeien en melkveehouders helpen om de stalomgeving te beheren en hun dieren te monitoren. Lees hier meer.

  • Een passende temperatuur

    Een passende temperatuur in de stal is belangrijk voor koeien. Koeien voelen zich over het algemeen comfortabel bij een temperatuur tussen ongeveer -5 °C en 18 °C. Bij temperaturen boven 21 °C moet een koe meer inspanning leveren om haar lichaam koel te houden. Dit kan hittestress veroorzaken. Bij warm weer proberen melkveehouders het de koeien zo comfortabel mogelijk te maken, bijvoorbeeld met ventilatoren, verneveling of koeling van het dak. Tijdens een hittegolf kan het in de stal comfortabeler zijn dan buiten in de wei. Daarom gaan koeien tijdens warme perioden vaak vooral ‘s morgens en ‘s avonds naar buiten.

  • Zorg voor kalveren

    Net als koeien krijgen kalveren gerichte zorg en aandacht. Pasgeboren kalveren hebben van nature nog weinig weerstand en vragen daarom extra aandacht. De nadruk ligt op hygiëne, goede voeding en het voorkomen van dierziekten. Alle kalveren krijgen biest, de eerste melk die een koe na het kalven produceert. Biest is rijk aan belangrijke voedingsstoffen en helpt het kalf snel natuurlijke weerstand op te bouwen. Daarnaast houden melkveehouders bij hoeveel de kalveren drinken en of zij goed groeien. Ons kalveropfokprogramma helpt leden-melkveehouders de zorg voor hun kalveren verder te verbeteren.

Checklist voor gezonde kalveren

Aandacht voor diergezondheid en dierenwelzijn is belangrijk voor melkveehouders en hun dieren. Ondanks alle zorg en aandacht kan het gebeuren dat een kalf niet sterk genoeg is en sterft. Al onze leden-melkveehouders registreren de kalversterfte op hun bedrijf. Als het aantal overleden kalveren te hoog is, is de melkveehouder verplicht om samen met de dierenarts een plan van aanpak op te stellen om dit aantal terug te dringen. Ook is er een checklist voor gezonde kalveren beschikbaar. Deze checklist en het plan van aanpak zijn samen met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) opgesteld, zodat melkveehouders passende maatregelen kunnen nemen.

Veelgestelde vragen over dierenwelzijn

Over het welzijn van de koeien

Lees meer

Zorgen voor onze planeet

De milieu-impact in onze waardeketen verminderen

Planeet