Lactose: van nature in melk aanwezig

Lactose (of melksuiker) is van nature aanwezig in melk. Wat is het effect van melksuiker op je gezondheid en kun je alle soorten suiker over één kam scheren? Of zijn er verschillen? We zochten het voor je uit.

Wat is lactose?

De suiker die van nature aanwezig is in melk heet lactose. Deze melksuiker vind je in koemelk, geitenmelk en in moedermelk. Als je melk drinkt wordt de lactose in de darm, door het enzym lactase, afgebroken tot twee losse suikers: glucose en galactose. Deze suikers geven je energie, maar worden ook gebruikt als bouwsteen voor complexe moleculen in ons lichaam.

Het verschil tussen lactose en toegevoegde suiker

Lactose is een suiker, maar zit van nature in de melk en wordt dus niet toegevoegd om het product zoeter te maken. Sterker nog, lactose heeft bijna geen zoete smaak. Het is zeker niet hetzelfde als suiker die wordt toegevoegd aan voedingsmiddelen (zoals sucrose en honing). Deze toegevoegde suikers maken een product zoet en voegen onnodige calorieën toe. Ook lijkt lactose niet hetzelfde effect te hebben op onze tanden en op de bloedsuikerspiegel.

Alle pasgeboren kinderen zijn afhankelijk van melk. Zij kunnen deze melk goed verteren en gebruiken de voedingsstoffen om te groeien. Oorspronkelijk veranderde onze spijsvertering na de kindertijd, als de voeding niet meer alleen uit melk bestond, en konden we geen lactose meer verteren.

Meer mensen kunnen melk verteren

Echter, zo’n 5.000 tot 10.000 jaar geleden bleek een aantal mensen in Europese, Afrikaanse en Aziatische landen toch in staat om ná de kindertijd melk te kunnen verteren. Dit kwam door een aanpassing van het gen voor de aanmaak van het enzym lactase. Deze genetische verandering leverde een evolutionair voordeel omdat melk ineens een bron van belangrijke voedingsstoffen kon worden. Het aantal mensen dat lactose kan verteren is inmiddels door de eeuwen heen gegroeid van een paar eenlingen tot een derde van de wereldbevolking!

Als iemand lactose niet (voldoende) kan afbreken kan dat leiden tot lactose-intolerantie. Lactose-intolerante mensen kunnen wel lactosevrije melk drinken, waar de lactose is uitgefilterd en/of opgesplitst in de losse suikers. Ook Goudse en Edammer kaas is nagenoeg lactosevrij. Zo zijn er nog steeds lekkere zuivelproducten voor mensen die lactose minder goed kunnen verdragen.