Hogere winst bij lagere omzet in turbulent jaar

Koninklijke FrieslandCampina N.V. Jaarverslag 2016

2 maart 2017
  • Winst neemt toe met 5,5 procent naar 362 miljoen euro
  • Netto-omzet neemt af met 1,9 procent naar 11,0 miljard euro door ongunstige valutaeffecten. De -2,7 procent lagere verkoopprijzen worden gecompenseerd door een 2,8 procent positief volume-mix-effect
  • Verdere volumegroei en resultaatsverbetering in Zuidoost-Azië en China
  • Volumes en resultaat in Afrika sterk onder druk door economische ontwikkelingen en negatieve valuta-effecten
  • Melkproductie leden-melkveehouders neemt 7,1 procent toe naar 10,8 miljard kilo melk
  • Melkprijs voor leden-melkveehouders neemt 6,9 procent af naar 32,26 euro
  • Waardecreatie voor leden-melkveehouders neemt af met 2,5 procent naar 3,44 euro per 100 kilo melk door de sterkere toename van het melkvolume dan van de winst (verwateringseffect). Bij gelijkblijvend melkvolume 2015: waardecreatie 3,69 euro per 100 kilo melk

De winst van Koninklijke FrieslandCampina N.V. is in 2016 toegenomen met 5,5 procent naar 362 miljoen euro ten opzichte van vorig jaar. Het bedrijfsresultaat daalde met 2,3 procent naar 563 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de negatieve valuta-effecten van 30 miljoen euro is het bedrijfsresultaat 593 miljoen euro. De marge bleef op niveau door de verkoop van meer producten met toegevoegde waarde, in vooral Azië, en lagere inkoopkosten. Het volume melk van de leden-melkveehouders nam met 7,1 procent toe naar 10,8 miljard kilo. Ondanks de groei van het volume nam de netto-omzet af met 1,9 procent naar 11,0 miljard euro als gevolg van negatieve valuta-effecten. De kasstroom uit operationele activiteiten daalde naar 850 miljoen euro door een hogere waarde van de voorraden ultimo 2016.

De melkprijs voor de leden-melkveehouders nam af met 6,9 procent naar 32,26 euro per 100 kilo melk door de lagere garantieprijs voor boerderijmelk. De waardecreatie voor de leden (prestatietoeslag en reservering in ledenobligaties) nam toe met 15 miljoen euro naar 371 miljoen euro. Per 100 kilo melk is de waardecreatie met 2,5 procent afgenomen tot 3,44 euro doordat het melkvolume sterker toenam dan de winst (verwateringseffect).

Roelof Joosten, CEO Royal FrieslandCampina: “We kijken terug op een turbulent jaar. In Afrika en het Midden-Oosten is de politieke en economische instabiliteit toegenomen. Het protectionisme in de wereld neemt toe. In de eerste helft van 2016 was het aanbod van melk in de Europese Unie zo groot dat basisproducten slechts onder de kostprijs verkocht konden worden. Vanaf mei herstelde de zuivelmarkt zich enigszins als gevolg van de afnemende melkproductie in een aantal Europese landen en de relatief lage voorraden bij afnemers. FrieslandCampina heeft hierop ingespeeld door tijdig prijsverhogingen door te voeren in het kaas- en botersegment. Voor het komend jaar zal de slagvaardigheid van de onderneming meer centraal komen te staan om tijdig te kunnen inspelen op de snelle veranderingen in de markt.”

Netto-omzet daalt

De netto-omzet nam af met 1,9 procent naar 11,0 miljard euro door negatieve valuta-effecten, vooral in landen in Afrika. De verkoopprijzen daalden met 2,7 procent. De verkopen (volumes) van producten met toegevoegde waarde, zoals kindervoeding (met name Friso-kindervoeding in China) en zuiveldranken, namen toe met 2,8 procent. Het volume basisproducten groeide met 2,7 procent door de toename van de melkproductie van de leden-melkveehouders, die vooral werd gebruikt voor de productie van meer boter en melkpoeder.

Bedrijfsresultaat licht gedaald

Het bedrijfsresultaat nam in 2016 af met 2,3 procent tot 563 miljoen euro. Valuta-effecten hadden een negatief effect van 30 miljoen euro op het bedrijfsresultaat.

De brutomarge is met 3,7 procent afgenomen naar 1.926 miljoen euro. Zonder valuta-effecten was de brutomarge constant versus 2015. Het verkoopvolume nam toe bij lagere verkoopprijzen en lagere kostprijzen, waardoor de marges op het niveau van 2015 bleven. De kostprijs van de omzet daalde met 1,5 procent naar 9.075 miljoen euro. Dit is vooral het gevolg van de lagere garantieprijs voor boerderijmelk, kostenverlagende maatregelen in alle business groups en het verbeteren van de inkoopcondities voor overige grondstoffen en verpakkingsmaterialen.

Het bedrijfsresultaat verbeterde bij de business groups Consumer Products Asia, Consumer Products China en Cheese, Butter & Milkpowder. Bij Consumer Products Europe, Middle East & Africa en in mindere mate bij Ingredients daalde het bedrijfsresultaat ten opzichte van 2015.

Hogere winst

De winst over 2016 nam toe met 5,5 procent naar 362 miljoen euro. De toename van de winst is het gevolg van meer verkopen van producten met toegevoegde waarde vooral in Azië, herstel van de verkoopprijzen van basiszuivelproducten in het tweede halfjaar, lagere inkoopkosten en een lagere belastinglast

Totale uitkering bovenop garantieprijs neemt toe

Over het jaar 2016 wordt bovenop de garantieprijs in totaal 371 miljoen euro aan leden-melkveehouders uitgekeerd (2015: 355 miljoen euro), het hoogste bedrag sinds de fusie eind 2008. Hiervan is de prestatietoeslag 236 miljoen euro (2,19 euro per 100 kilo melk exclusief btw). De uitgifte van ledenobligaties over 2016 bedraagt 135 miljoen euro (1,25 euro per 100 kilo melk exclusief btw). In totaal bedragen de prestatietoeslag en uitgifte ledenobligaties per 100 kilo melk 3,44 euro, een daling van 2,5 procent. De melkprijs voor de leden-melkveehouders over 2016 is 32,26 euro exclusief btw per 100 kilo melk. Ten opzichte van 2015 (34,64 euro) is dat een afname met 6,9 procent. De garantieprijs over 2016 was 28,38 euro per 100 kilo melk, een afname van 7,5 procent ten opzichte van 2015 (30,68 euro). De biologische melkprijs over 2016 bedraagt 51,65 euro exclusief btw per 100 kilo melk (2015: 51,80 euro). De biologische garantieprijs is 47,71 euro per 100 kilo melk (2015: 47,77 euro). De prestatietoeslag en de uitgifte van ledenobligaties zijn hetzelfde als bij reguliere melk.

Operationele kasstroom afgenomen

De kasstroom uit operationele activiteiten is afgenomen naar 850 miljoen euro (2015: 1.019 miljoen euro) als gevolg van de toename van het werkkapitaal. In 2016 bedroeg de uitgaande kasstroom voor investeringen en acquisities 955 miljoen euro (2015: 705 miljoen euro). In 2016 heeft FrieslandCampina 518 miljoen euro geïnvesteerd. De investeringen hebben tot doel de toenemende melkhoeveelheid van de leden-melkveehouders te verwerken en te verwaarden in producten die inspelen op de wensen en behoeften van klanten en consumenten. Daarnaast is geïnvesteerd in het verder verbeteren van de productkwaliteit, veiligheid en efficiëntie. Sinds 2009 is in totaal 3,6 miljard euro geïnvesteerd in vaste activa, waarvan 2,6 miljard (ruim 70 procent) in Nederland. In 2016 is 436 miljoen euro geïnvesteerd in de acquisitie van een belang van 51 procent in Engro Foods in Pakistan. Desinvesteringen van activiteiten en activa leverden 56 miljoen euro op.

Toename weidegang

FrieslandCampina stimuleert weidegang. Wanneer de melkkoeien gedurende ten minste 120 dagen per jaar minimaal zes uur per dag in de wei grazen, heeft elke melkveehouder recht op een weidegangtoeslag van bruto 1,00 euro per 100 kilo melk (met ingang van 2017 1,50 euro per 100 kilo melk). Daarnaast beloont FrieslandCampina deelweidegang met 0,46 euro per 100 kilo melk. In 2016 is het percentage leden-melkveebedrijven in Nederland waarvan de koeien in de wei lopen toegenomen naar 78,2 procent. Het is voor het tweede jaar op rij dat het percentage melkveebedrijven dat weidegang of deelweidegang toepast, toeneemt.

Ontwikkelingen duurzaamheid

De broeikasgasemissies voor wat betreft productie en transport zijn in 2016 afgenomen met 4,0 procent naar 925 kt CO2-equivalent. De voornaamste reden voor deze verbetering is de toename van het gebruik van duurzame energie in de productielocaties.

In 2016 is het energieverbruik toegenomen met 3,4 procent naar 2,75 GJ per ton eindproduct. Door de toename van de melkaanvoer en de groei van de productie van kindervoeding en melkpoeder zijn meer producten met een energie-intensievere productiemethode geproduceerd. De energiereducerende effecten van nieuwe installaties zullen de komende jaren zichtbaar worden.

In 2016 is het waterverbruik van de productielocaties met 2,4 procent afgenomen naar 4,48 m3 per ton eindproduct. In 2016 is het aandeel ingekochte grondstoffen uit duurzaam beheerde bronnen gestegen naar 43 procent. Ten opzichte van 2015 is dit een toename van 17 procentpunten.

In het afgelopen jaar is wereldwijd 78 procent van alle door de FrieslandCampina-productielocaties gebruikte elektriciteit verduurzaamd dankzij de inkoop van Garanties van Oorsprong voor duurzame elektriciteit. Ten opzichte van 2015 is dit een toename van 13 procentpunten. In 2016 hebben de leden-melkveehouders van FrieslandCampina via de Garanties van Oorsprong voor duurzame elektriciteit 29 procent van de groene elektriciteit geleverd die door FrieslandCampina wereldwijd is verbruikt.

Vooruitzichten

Het is de verwachting dat in 2017 de melkproductie wereldwijd licht zal stijgen. Binnen de Europese Unie wordt een fractionele stijging van de melkproductie verwacht. In Nederland zal, als gevolg van de fosfaatreductiemaatregelen, de melkproductie afnemen. De vraag naar zuivelproducten in Europa zal stabiel tot licht dalend blijven. In Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika is een verdere afname van de vraag voorzien. In Azië en met name in China wordt een lichte toename van de vraag naar zuivelproducten verwacht. Als gevolg van bovenstaande ontwikkelingen is het de verwachting dat de prijzen voor basiszuivelproducten zullen blijven schommelen rond het niveau van eind 2016–begin 2017.

De omzet zal in 2017 toenemen door de acquisitie van het meerderheidsbelang in Engro Foods, de hogere prijsniveaus van zuivelproducten en verdere volumegroei van producten met toegevoegde waarde. Er wordt rekening gehouden met een stijging van de inkoopprijzen van de meeste grondstoffen.

In 2017 zijn investeringen in kwaliteitsverbeteringen en capaciteitsuitbreiding voorzien van ongeveer 500 miljoen euro. In 2017 nemen de investeringen in research & development toe met circa 10 procent om de concurrentiepositie op termijn verder te kunnen verbeteren. Gerichte uitgaven voor reclame en promotie, waarvan steeds meer voor digitale communicatie, moeten bijdragen aan de groei van de merken in de belangrijkste product-marktcombinaties.

FrieslandCampina spreekt geen verwachting uit over de resultaatontwikkeling in 2017.