Energiebesparing in melkverwerking
De productie van melk en de verwerking van melk tot zuivelproducten kosten energie. Het gebruik van fossiele energie (aardgas en olie) zorgt voor uitstoot van CO2 (kooldioxide). Deze CO2 veroorzaakt het broeikaseffect, waardoor de aarde opwarmt. Dit heeft veel negatieve effecten. Daarom zijn we als FrieslandCampina actief om in de hele zuivelketen te werken aan een vermindering van de energiebehoefte. We hebben in de afgelopen jaren al veel bereikt.
De zuivelindustrie in Nederland heeft tussen 1990 en 2005 ongeveer 20 procent energie bespaard. Bijvoorbeeld door aanpassingen van de processen, zoals energiezuinige machines en beter warmtehergebruik. Ook tussen 2005 en 2008 is er veel gedaan aan energiebesparing op onze productielocaties. Onder andere door efficiëntere reiniging van onze machines en het energiezuinig aanpassen van onze koelinstallaties. De productielocaties in België en Duitsland houden ook rekening met het energieverbruik bij de aanschaf van nieuwe machines. We laten het daar niet bij: nieuwe initiatieven helpen bij het verder reduceren van het gebruik van energie. Een goed voorbeeld is het toepassen van de duurzame energie die onze leden-melkveehouders op hun boerderijen zelf produceren.
Momenteel is 7 procent van de elektrische energie die FrieslandCampina gebruikt, duurzaam geproduceerd. Dit betekent dat er geen gebruik wordt gemaakt van gas, olie of kolen bij de productie van deze energie. In 2010 verhogen wij de hoeveelheid duurzame energie die we gebruiken naar 15 procent.
De primaire sector (via LTO) en de zuivelverwerkende industrie hebben afspraken gemaakt met de Nederlandse overheid waarin doelstellingen voor energiebesparing en de productie van duurzame energie zijn vastgelegd. (het convenant Schone en zuinige agrosectoren).
Groene energie van eigen melkveehouders
In lijn met onze visie op duurzame energie nemen we vanaf 1 januari 2010 de volgende concrete stappen:
- Samen met Gasunie en regionale gasnetbeheerders in Nederland willen wij mogelijkheden scheppen voor de leden-melkveehouders om eigen geproduceerd gas aan het gasnet te leveren. De afgelopen jaren is overleg gevoerd met de Gasunie om dit te kunnen bereiken. In juli 2009 is Vertogas opgericht. Dit bedrijf zorgt ervoor dat producenten van biogas een aansluiting kunnen krijgen op het openbare gasnet. Vertogas stelt de eisen op waaraan het gas moet voldoen en geeft de certificaten af die bewijzen dat er biogas is geleverd.
- Als melkveehouders groen gas produceren in de nabijheid van een productielocatie van FrieslandCampina en er bestaat voldoende animo, dan zijn wij bereid om op deze locatie branders om te bouwen. De branders worden dan geschikt gemaakt voor het groene gas dat door de veehouders direct aan de productielocatie geleverd wordt. Wij nemen dit gas af tegen marktgerelateerde prijzen. Momenteel hebben we, samen met verschillende partners, overleg met de overheid om dit goed in de bestaande subsidieregelingen op te nemen.
- Leden-melkveehouders die groencertificaten krijgen voor het leveren van groen gas, kunnen deze tegen marktgerelateerde prijzen verkopen aan FrieslandCampina. Dit geldt ook voor groencertificaten die verkregen zijn voor groene stroom (wind- en zonne-energie). FrieslandCampina heeft hiervoor de eerste stap gezet door de groencertificaten van De Marke aan te schaffen. De eerste melkveehouder met aansluiting op het openbare gasnet.
- Voor leden-melkveehouders komt er één contactpunt bij FrieslandCampina op het gebied van duurzame energie.
Voordelen voor leden-melkveehouders
Leden-melkveehouders kost het veel tijd en moeite om een goed inzicht te krijgen in de markt van duurzame energie. Met de stappen op het gebied van duurzame energie van onze leden-melkveehouders scheppen we helderheid en structuur voor onze leden-melkveehouders. De leden-melkveehouders zijn bij hun eigen coöperatieve zuivelonderneming verzekerd van de afzet van groene energie tegen een marktgerelateerde prijs, zonder dat ze zich zelf in de markt voor groene energie hoeven te begeven. Ze kunnen met hun vragen en opmerkingen bij één contactpunt terecht. Op deze manier dragen de leden-melkveehouders zelf bij aan het duurzamer maken van de zuivelproductie.
Ga terugLees meer
Energieverbruik
Onze melkveehouders produceren veel melk en dus verwerken we als FrieslandCampina veel melk. Gerekend in absolute hoeveelheden is dus veel energie voor nodig om de melk te kunnen produceren en verwerken. In Nederland verbruiken de zuivelindustrie en melkveehouders 26,3 PJ per jaar. Zeven procent van de energie die FrieslandCampina in 2008 in Nederland gebruikte, was duurzaam opgewekt. In 2010 zullen we deze hoeveelheid verhogen naar 15 procent.
Verduurzaming productie
Als FrieslandCampina willen we bijdragen aan een verdere verduurzaming van de zuivelproductie. Maar wel binnen de randvoorwaarde dat we economisch rendement hebben; alleen dan kunnen we in verduurzaming investeren. In veel van onze productielocaties gebruiken we intussen milieuzorgsystemen, die ons helpen om gestructureerd en doelgericht te kunnen werken aan de verbetering van de energie-efficiency.
Voor verduurzaming van de zuivelproductie is ook de melkveehouderij van belang. De melkveehouderij is verantwoordelijk voor 67 procent van de uitstoot van broeikasgassen van de zuivelketen. Dit wordt vooral veroorzaakt door de methaan uit de pens van de koe en het lachgas, dat wordt veroorzaakt door de kunstmest. Daarnaast is 17 procent van de uitstoot afkomstig van de productie van veevoer. De verwerking van melk (grofweg van boerderij tot koelkast) is verantwoordelijk voor de rest van de uitstoot: 16 procent.
Visie FrieslandCampina
FrieslandCampina neemt zoveel mogelijk maatregelen om een duurzamere productie van zuivel te garanderen. De verwerking en afzet van ledenmelk en het aanbieden van zuivelproducten en ingrediënten heeft de eerste prioriteit.
Bij het nemen van milieumaatregelen is vermindering van uitstoot van broeikasgassen het meest belangrijk. Het gaat dan om koolstofdioxide die vrijkomt bij het verbranden van fossiele brandstoffen op productielocaties. En om de broeikasgassen die vrijkomen bij de productie van de benodigde elektriciteit. Maar ook de hoeveelheid methaan die vrijkomt bij koeien als zij gras verteren, kan verminderd worden.
Wij hebben daarom afgesproken duurzamer te worden. In 2020 wil FrieslandCampina honderd procent duurzame energie gebruiken. Het liefst energie die geproduceerd wordt in onze eigen sector en door onze leden. Want ook onze leden begrijpen dat de zuivelsector duurzamer moet produceren. Er zijn nu al enkele veehouders die het voortouw hebben genomen: energieproductie op de boerderij. Door mestvergisting (groen gas), windmolens en zonnepanelen (groene elektriciteit) worden boeren energieproducenten.
Veel van deze initiatieven bevinden zich in de pioniersfase . Over enkele jaren wordt pas duidelijk of deze manier van energieproductie ook echt perspectief heeft. Perspectief voor het milieu en perspectief voor economisch rendement voor alle betrokkenen.
Afspraken zuivelindustrie en primaire sector
In Nederland hebben FrieslandCampina en de andere zuivelbedrijven verenigd in de Nederlandse Zuivel Organisatie, afspraken gemaakt over verbetering van de energie-efficiency. Binnen de zuivelketen moet tussen 2005 en 2020 twee procent energie per jaar bespaard worden. Anderhalf procent op de productielocaties en een half procent in de keten.
In 2020 moet alle energie die wordt ingekocht duurzaam geproduceerd zijn; de zuivelketen is dan energieneutraal.
Ook de rest van de primaire sector wil naar een duurzamere productie. In het convenant Schone en Zuinige Agrosectoren zijn voor het jaar 2020 de volgende afspraken vastgelegd:
- Twee procent energiebesparing per jaar.
- Minimaal twintig procent van de gebruikte energie moet duurzaam zijn opgewekt.
- 65 PetaJoule duurzaam opgewekte energie per jaar, waarvan 48 PJ biogas verkregen door mestvergisting.
- Laagste uitstoot methaan en N2O per liter melk binnen de Europese Unie.
- Vijf procent vermindering van methaanuitstoot per koe tussen 2007 en 2020.
Ga terugLees meer
De zuivel nu
De voedingswaarde van melk is bijzonder: er zijn maar weinig voedingsmiddelen die zoveel verschillende, belangrijke voedingsstoffen bevatten als melk. Daarom levert melk een belangrijke bijdrage aan de inname van veel voedingsstoffen en past melk in een verantwoord voedingspatroon.
Voor de productie van melk is wel energie nodig, zowel op de boerderij als bij de verwerking van de melk tot zuivelproducten. Per kilo product is het energieverbruik hoger dan van veel andere voedingsmiddelen, maar daar tegenover staat ook dat zuivelproducten op een efficiënte manier een goede hoeveelheid nutriënten geven.
Huidig energieverbruik en uitstoot in de zuivelketen
De meeste energie wordt gebruikt voor productie van veevoer en de verwerking van de melk, respectievelijk 33 en 28 procent. Vooral het maken van poeder is een energie-intensief proces, net als het maken van krachtvoer. Dit is terug te zien in de uitstoot van broeikasgassen. Ook op de boerderijen wordt veel energie gebruikt, 14 procent. Deze energie is nodig voor bijvoorbeeld de melkinstallatie en koeling. De rest van de energie gaat op aan koeling tijdens transport en opslag in de detailhandel en bij de consument thuis.
Overheidsbeleid
De Europese Unie wil de uitstoot van CO2 in de lidstaten verminderen. Onder andere door bedrijven minder energie te laten gebruiken. Net als FrieslandCampina wil de Europese Unie dat de energie die toch nodig is duurzaam wordt geproduceerd. De Europese doelstelling is 20/20/20 vóór 2020. Twintig procent minder CO2-uitstoot, twintig procent energiebesparing en twintig procent van de gebruikte energie duurzaam geproduceerd. Tussen 2005 en 2020 moet elk jaar twee procent minder energie gebruikt worden.
De zuivel in de toekomst
De melkveehouderij is volop in beweging. Door het uitbreiden van de melkquota kan er meer melk geproduceerd worden. De veehouders houden meer koeien en die zorgen weer voor meer melk en uitstoot van broeikasgassen. Als zuivelsector zullen we ons energiebeleid dus actief moeten blijven bijsturen om er voor te blijven zorgen dat de keten duurzaam blijft.
Ga terugLees meer