Milk Prism: membraantechnieken om melk te scheiden in bijzonder zuivere productstromen
Melkbestanddelen hebben voedingskundige en functionele eigenschappen en soms zelfs ook een specifieke gezondheidsbevorderende werking. Hoe behouden ze gedurende het verwerkingsproces van melk zoveel mogelijk van hun oorspronkelijke, natuurlijke activiteit? Nieuwe membraantechnieken, die FrieslandCampina heeft ontwikkeld, dragen daaraan bij. ‘Milk Prism’ noemen we dat.
Vanouds is melkverwerking ingericht op het produceren van belangrijke producten, in grote hoeveelheden. Denk aan de combinatie van mager melkpoeder en room/boter, of kaas, wei en room/boter. Voor een kilo kaas is tien kilo melk nodig. De resterende negen kilo is wei, een vloeistof die rijk is aan voedingsstoffen, die bijvoorbeeld worden gebruikt voor babyvoeding en medische voeding. Dat zijn toepassingsgebieden met veel nieuwe mogelijkheden voor melk en melkbestanddelen.
Ander vertrekpunt
Zou het niet beter zijn om bij melkverwerking een ander vertrekpunt te kiezen? Door uit te gaan van de melkbestanddelen die echt nodig zijn voor de specifieke toepassing, zoals caseïne voor kaasproductie en wei-eiwtten voor kindervoeding? Want als juist die specifieke melkbestanddelen de kaasbereiding of de productie van babyvoeding verbeteren, dan zou de nadruk op die individuele componenten moeten liggen, zo bedachten de onderzoekers van FrieslandCampina.
De onderzoekers van FrieslandCampina werkten vanaf 2005 verschillende technologische opties uit om melk op een andere manier te scheiden.
Bijzonder zuivere, hoogwaardige productstromen
Uiteindelijk ontwikkelden we Milk Prism, een technologie om melk te scheiden in bijzonder zuivere, kwalitatief hoogwaardige productstromen. Als eerste wordt de melk ontroomd. Het melkvet wordt verwerkt in bijvoorbeeld boter en kaas. Er blijft magere melk over. Die melk gaat door een serie membranen, waarmee de melk op een milde manier in verschillende componenten wordt gescheiden. Het proces werkt simpel: componenten die kleiner zijn dan de poriën in het membraan, bewegen door het membraan heen. Componenten die groter zijn dan de poriën, blijven juist aan de andere zijde van het membraan, zodat scheiding plaatsvindt. Omdat bacteriën groter zijn dan de microdeeltjes waar het ons uiteindelijk om te doen is, blijven die in de eerste zuiveringsstap achter en wordt de vloeistof steeds zuiverder. Stapsgewijs vindt scheiding plaats in caseïne, wei-eiwitten en lactose. Door direct vanaf de bron de eiwitten en andere componenten te isoleren en daarvoor milde scheidingstechnieken te gebruiken, behouden deze componenten zoveel mogelijk van hun oorspronkelijke, natuurlijke bio-activiteit.
Het ontwikkelde idee was niet direct praktijkrijp. Er werd eerst een proefopstelling gebouwd in een fabriek en eind 2010 werd in het productiebedrijf in Lochem (Nederland) een Milk Prism-installatie in gebruik genomen. De naam ‘Milk Prism’ verwijst naar het rijke spectrum van componenten dat melk van nature bevat.
Flexibel proces
Het productieproces levert verschillende, waardevolle productstromen op. Deze zijn interessant voor diverse toepassingen, bijvoorbeeld in baby- en kindervoeding, maar ook in ingrediënten voor dagelijkse voeding. Uitgangspunt is dat wij productstromen leveren waar afnemers van onze ingrediënten mee werken. Samenwerking van procestechnologen van FrieslandCampina en van onze klanten is daarvoor essentieel.